Zagadnienie przetwarzania danych osobowych w marketingu telefonicznym w doradztwie prawnym dla e-biznesu

Dodano: 17.11.2015

Dążenie do pozyskiwania nowych klientów jest nieodłączną bolączką rozwijających się przedsiębiorstw. Sposoby i metody skutecznych działań marketingowych były już przedmiotem wielu publikacji, szkoleń oraz badań naukowych. Jedną z chętniej wykorzystywanych metod jest telemarketing, w którym wielu przedsiębiorców upatruje potężne narzędzie mogące spełnić ich oczekiwania oraz doprowadzić do ekspansji na rynku. Możliwości jakie daje to narzędzie brzmią obiecująco, o czym jednak warto pamiętać, zanim rozpoczniemy reklamowanie przez telefon?

Web and cyber security concept with umbrella on data screen

Warto rozpocząć od zaktualizowania niezbędnego zasobu wiedzy z uwagi na to, iż ustawa regulująca m.in. zagadnienia telemarketingu (ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, „PrTel”) została w tym zakresie znacznie znowelizowana. Obserwując utrzymującą się w polskim ustawodawstwie tendencję do rozszerzania ochrony konsumenta, nietrudno się domyślić, iż właśnie to założenie znalazło się u podstaw zmian. Co więcej, nowelizacji dokonano w słynnej już ustawie z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Regulacje ogólne odnoszące się do ochrony danych osobowych w marketingu znajdują się w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych m.in. w art. 23 i 27, traktujących o podstawach przetwarzania danych osobowych. Istnieją również tzw. regulacje sektorowe – odnoszące się do szczególnych narzędzi marketingu m.in. PrTel oraz ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Znowelizowany art. 172 PrTel, który wszedł w życie 25.12.2014 r., ustanawia zakaz używania telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, chyba że abonent lub użytkownik końcowy uprzednio wyraził na to zgodę. Przepis ten przed nowelizacją nie odnosił się do „telekomunikacyjnych urządzeń końcowych”. Pozornie trudno dostrzec rewolucyjny przewrót, o którym wspominają środowiska marketingowe, jednakże w rzeczywistości doszło do niebagatelnej zmiany. Telekomunikacyjne urządzenia końcowe to bowiem wszelkie urządzenia podłączone do sieci, a więc: telefon stacjonarny i komórkowy, tablet, faks oraz komputer.

Mogłoby się więc wydawać, że nowelizacja wprowadziła drobną zmianę redakcyjną, tymczasem możliwości marketingowców znacznie się zawęziły. W celu prowadzenia telemarketingu przedsiębiorca musi pozyskać zgodę osoby, do której marketing telefoniczny będzie kierowany. Jeśli takiej zgody nie uzysk, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności wyrażonej w art. 209 ust. 1 pkt 25 PrTel, która przewiduje możliwość nałożenia kary pieniężnej w wysokości do 3% przychodu, osiągniętego przez ukaranego w poprzednim roku kalendarzowym (art. 210 ust. 1 PrTel).

Zgoda potencjalnego odbiorcy przekazu marketingowego również powinna odpowiadać określonym przesłankom, wskazanym w art. 174 PrTel. Zgody takie powinny być udzielone przez potencjalnych klientów lub klientów dobrowolnie. Samo pojedyncze oświadczenie nie powinno zawierać kilku klauzul, na które można wyrazić zgodę jedynie łącznie. Klauzule odnoszące się do różnych zakresów przedmiotowych udzielanej przez klienta zgody powinny być oddzielnymi oświadczeniami. Co więcej, taka zgoda musi być wyraźna, a jej domniemanie lub dorozumienie z innego oświadczenia woli będzie prawnie nieskuteczne. Taka zgoda może także zostać wyrażona drogą elektroniczną (np. poprzez wiadomość e-mail). Należy pamiętać również o tym, że zgoda może być w każdym czasie wycofana. Możliwe jest pozyskanie zgody na marketing przekazywany różnymi kanałami, jeśli w klauzuli zgody enumeratywnie zostaną wskazane wszystkie sposoby kontaktu, z których przedsiębiorca planowałoby skorzystać.

Częstym pytaniem, na które odpowiada JPL Group świadcząc usługi doradztwa dla e-biznesu, jest kwestia tego, czy można wykonać tzw. telefon wychodzący do osoby, w ramach którego najpierw zostanie pozyskana zgoda na telemarketing, a dopiero w jej następstwie zostanie przedstawiona oferta marketingowa. Poglądy w tym zakresie są jednolite, lecz niekorzystne dla przedsiębiorców, którzy stosowną zgodą nie dysponują, tymczasem chcieliby uzyskać ją w rozmowie telefonicznej. W świetle dotychczasowej praktyki decyzyjnej Prezesa UOKiK przyjmuje się, iż samo podjęcie kontaktu przez przedsiębiorcę drogą środków wymienionych w art. 172 PrTel (np. telefon, komputer), aby pozyskać zgodę na marketing bezpośredni, jest działaniem „w celu marketingu bezpośredniego”, a więc objętym zakazem wynikającym z tego przepisu. Powoduje to powstanie „błędnego koła”, ale jakże skutecznie chroni konsumentów.

Zmiana art. 172 ustawy Prawo telekomunikacyjne może być oceniania z dwóch perspektyw. Z punktu widzenia przedsiębiorcy zmiana jest bardzo niewygodna, bowiem możliwości dotarcia tą drogą do potencjalnych klientów zostały znacznie utrudnione. Z drugiej jednak strony można mówić o bardzo komfortowej sytuacji konsumenta, który korzysta z ochrony przed niepożądanymi telefonami z ofertami. Jak jednak podkreślono w treści artykułu, telemarketing nie został całkowicie wykluczony, trzeba z niego jednak korzystać mądrze, najlepiej przy fachowym doradztwie prawnym dedykowanym dla e-biznesu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *