Ocena okresowa – jak się przygotować?

Dodano: 27.12.2019

W życiu każdego pracownika przychodzi moment, kiedy dostaje zaproszenie na ocenę okresową. Dla wielu oznacza to strach i stres, a sama myśl o rozmowie z przełożonym przyprawia o szybsze bicie serca i ucisk w żołądku. Czy są to jednak reakcje uzasadnione? W niektórych firmach niestety ciągle zdarzają się sytuacje, kiedy pracownicy za negatywne wyniki oceny, zostają ukarani lub nawet zwolnieni. W nowoczesnym przedsiębiorstwie jednak ocena okresowa to czas podsumowania, weryfikowania swoich działań pod każdym kątem oraz planowania kolejnych kroków kariery. Aby dobrze wypaść na takim spotkaniu oraz wyjść z niego z poczuciem, że uzyskało się wszystko to co się chciało, warto się do niego dobrze przygotować.

Dowiedz się, czym jest ocena okresowa

Pierwszym krokiem przygotowania powinno być zrozumienie, czym w ogóle jest ocena okresowa oraz jakie są jej założenia i cele. Przeprowadza się ją, by kompleksowo zebrać informacje o danym pracowniku i przeanalizować jego wyniki. Najczęściej jej pierwszą częścią jest ankieta, która może być wypełniona przez przełożonego, samego pracownika, jego współpracowników, podwładnych lub klientów. Następnie przeprowadzana jest rozmowa managera z zatrudnioną osobą. Oceny takie powinny odbywać się regularnie, w równych odstępach czasu i mieć za cel podniesienie efektywności zatrudnionych osób. Dzięki nim możliwe jest zidentyfikowanie mocnych i słabych stron pracowników, tak by na tej podstawie stworzyć plan rozwoju, który umożliwi polepszenie generowanych wyników pracy. 

Jak się przygotować do spotkania?

Swoje działania przygotowujące Cię do rozmowy zacznij tydzień/dwa przed jej terminem – dwa dni to za mało, by wszystko uporządkować sobie w głowie! Musisz bowiem przywołać z pamięci sporą ilość sytuacji, przeanalizować je, spisać wnioski oraz propozycje rozwiązań. Jakby tego było mało konieczne będzie zastanowienie się nad swoimi umiejętnościami oraz kierunkiem rozwoju. Potrzebujesz więc czasu żeby dokładnie zastanowić się nad tymi obszarami.

Jan Kłusak, Project Manager w dziale Konsultingu Advisory Group TEST Human Resources, wskazuje kilka rzeczy, na które warto zwrócić uwagę:

Na początku pomyśl o swojej pracy – odpowiedz sobie na pytania, co udało Ci się osiągnąć, jakie postępy poczyniłeś względem poprzedniej oceny okresowej oraz jak wywiązałeś się z założonych celów. Wypisz swoje mocne strony. Określ jakie realne zyski i korzyści odnosi firma dzięki Twojej pracy. Wypisz swoje najważniejsze sukcesy. Poprzyj swoje tezy argumentami – najlepiej jest oprzeć się o twarde dane, tzn. pokaż konkretne wyniki liczbowe, które świadczą o Twoich osiągnięciach. Zastanów się też czy angażowałeś się w dodatkowe inicjatywy, czy byłeś aktywny i chętny do działania, czy Twoje pomysły zostały wdrożone w życie i jakie były ich rezultaty. Takie dodatkowe aktywności zawsze są mile widziane w organizacji i robią wrażenie na przełożonym.

Nie możesz zapomnieć o swoich słabszych momentach i kompetencjach, które musisz poprawić. Na nich również Twój przełożony skupi się w trakcie oceny. Nie traktuj jednak tego jako czegoś najgorszego – zidentyfikowanie słabszych stron to konieczny element do dalszego rozwoju. Do swojego zachowania podejdź więc krytycznie – zastanów się w czym nie jesteś najlepszy, gdzie popełniasz błędy. Pomyśl z czego to wynika. To pozwoli Ci na przygotowanie planu, w którym określisz, w jaki sposób chcesz pracować nad swoimi słabszymi stronami. Manager doceni Twoją aktywność oraz otwartą postawę. Z drugiej jednak strony takie przygotowanie pozwoli Ci bronić się przed nieuzasadnioną krytyką. Jeśli nie zgadzasz się z oceną przełożonego, dzięki wcześniejszemu przygotowaniu, będziesz mógł bronić swojej racji i opierając się o dowody i twarde dane pokażesz swój punkt widzenia.

Pamiętaj, że nie ma sensu kłamać, czy też kreatywnie ubarwiać przeszłych wydarzeń. Twój manager wie, jak pracujesz i co się wydarzyło. Jeśli jednak nie ma tej wiedzy, to w łatwy sposób może zweryfikować to, co powiedziałeś. Tymczasem zaufanie w pracy to podstawa dobrej atmosfery oraz współpracy. Poprzez kłamstwo można je łatwo utracić, a jego odzyskanie nie jest takie proste.

Ciekawostką, którą warto wykorzystać podczas oceny okresowej jest fakt, że o swoich wadach warto rozmawiać w środku rozmowy. Najbardziej zapamiętujemy rzeczy, które padły na początku i końcu spotkania. Skoro więc nie unikniesz tematów trudnych dla Ciebie, warto postarać się, by manager zapamiętał bardziej fragment o Twoich zaletach oraz osiągnięciach.

Co nam daje przygotowanie?

Ocenę okresową możesz potraktować jak zwyczajne spotkanie z przełożonym. Warto jednak przygotować się do tego wydarzenia najlepiej jak się da. Po co? Na pewno pozwoli Ci to zminimalizować  strach oraz stres, które pojawią się podczas rozmowy. Dodatkowo Twój przełożony może nie mieć pełnych informacji na Twój temat – wobec tego jego opinia o Tobie będzie niepełna. Dzięki przygotowaniu przedstawisz mu swoje sukcesy oraz wyjaśnisz przyczyny porażek.

Jeśli Twój własny spokój wewnętrzny przed spotkaniem nie jest dla Ciebie wystarczającym powodem, by dobrze się przygotować, to kwestie finansowe powinny Cię już do tego przekonać. W wielu firmach to właśnie ocena okresowa ma decydujący wpływ na podwyżkę oraz awans pracownika. Im bardziej przygotowany będziesz, tym większe są Twoje szanse na pozytywne zakończenie sprawy. W związku z tym również przemyśl, jaka kwota wynagrodzenia będzie dla Ciebie satysfakcjonująca.

Ocena okresowa stanowi doskonały początek do rozmów o rozwoju – na podstawie jej wyników możemy określić plan nauki i działania, tak by zrealizować założone cele. Jeśli chcesz mieć pewność, że Twój rozwój przebiegnie w kierunku, w którym chcesz, warto przygotować wcześniej obszary, w których chciałbyś się podszkolić. Przemyśl też, w jakim punkcie swojej kariery zawodowej widzisz się za kilka lat i zapisz, co jest Ci potrzebne, żeby to zrealizować. Na spotkaniu z przełożonym zakomunikuj również, czego oczekujesz i potrzebujesz od firmy (np. dofinansowanie do studiów). Jeśli się dobrze przygotujesz do rozmowy i podczas niej wskażesz realne korzyści, jakie z inwestycji w Ciebie odniesie firma, możesz uzyskać nawet całkowite sfinansowanie swojego rozwoju. 

Miej dobre nastawienie do spotkania

Przygotowanie stanowi podstawę udanego działania – nie zostawiaj więc swojej przyszłości zawodowej w rękach losu. Poświęć trochę czasu, by przemyśleć swoje sukcesy, porażki, mocne i słabe strony – w zamian dostaniesz nie tylko spokój ducha przed i podczas spotkania lecz również argumenty, które umożliwią Ci uzyskanie realnych i wymiernych korzyści. 

Nie zapominaj też o odpowiedniej postawie – potraktuj ocenę okresową jako szansę na rozwój, nie jak zagrożenie dla Twoich dalszych losów w firmie. Bądź otwarty na feedback, ale równocześnie asertywny, jeśli się z nim nie zgadzasz. W dobrej postawie pomoże Ci również odpoczynek – przed wielkim dniem wyśpij się więc porządnie, tak by na spotkaniu stawić się z dużym zapasem sił. Powodzenia! 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *